gras

Margarine of roomboter?

Ook ik ben opgegroeid met het idee dat vet slecht is, dat je er dik van wordt. En daarom smeerden wij thuis ook margarine op onze boterham en kwam de roomboter alleen in speciale gevallen op tafel.

Inmiddels weet ik wel beter, vet is helemaal niet slecht. We hebben het juist broodnodig, uiteraard met aandacht voor de goede vetten en in de juiste hoeveelheden.

Ook kies ik al een paar jaar steeds meer voor onbewerkte en pure producten; als ik boter op mijn brood wil smeer ik dus nu de echte boter. Margarine is een product dat zo sterk bewerkt is dat het naar mijn mening eigenlijk niet eens voeding genoemd zou mogen worden…

Wat feiten op een rijtje

In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken verschillen roomboter en margarine niet veel in calorieën. Roomboter bevat wel een hoger gehalte aan verzadigde vetten. Deze worden nog steeds in verband gebracht met het ontstaan van hart- en vaatziektes. Uit wetenschappelijk onderzoek wordt de laatste tijd steeds duidelijker dat verzadigd vet helemaal niet zo slecht is voor de gezondheid als tot nu toe werd aangenomen.

Margarines worden over het algemeen gemaakt van plantaardige olie, die veel onverzadigde vetzuren bevatten waarvan we inmiddels weten dat ze gezond zijn. De olie moet echter verhard worden om het een smeerbare substantie te laten worden. In het verleden leidde dit proces van verharding tot het ontstaan van transvetten.

Van de transvetten is inmiddels wetenschappenlijk vastgesteld dat deze pas echt gevaarlijk zijn voor onze gezondheid. Ze verhogen bijvoorbeeld het slechte cholesterol en verlagen het goede cholesterol, verhogen de kans op hart- en vaatziekten, verzwakken het imuunsysteem en daarnaast wordt de consumptie van transvetten in verband gebracht met obesitas, depressie, alzheimer en bepaalde vormen van kanker. Lijkt me geen aanrader dus…

Tegenwoordig is, door de kennis over de schadelijke transvetten, de hoeveelheid transvetten in margarines (en andere producten) sterk teruggebracht. Maar tot op de dag van vandaag liggen er margarines in de supermarkt met transvetten. Producenten zijn verplicht om dit op het etiket van margarine te vermelden, als je dus toch kiest voor margarine, let hier dan op!

Transvetten zitten overigens niet alleen in margarines en halvarines, ze zitten ook in veel bewerkte en gefrituurde producten, koek, gebak, snoep en zoet broodbeleg. Dit is op de verpakking niet altijd duidelijk te herkennen. Let hierbij op bewoordingen als gehard plantaardig vet of gehydrogeneerd vet.

Kunstmatige toevoegingen

Roomboter is een natuurlijk product, wordt gemaakt van melk en ondergaat geen verdere bewerkingen. Roomboter bevat van nature vitamines A, D en E.

Aan margarines worden veel stoffen toegevoegd om deze te laten lijken op boter en om deze langer houdbaar te houden. Sinds een aantal jaren zijn er zelfs margarines op de markt met een verlagend effect op het cholesterol gehalte. Je kan je afvragen (en dat doen ook veel instanties) of het verstandig is om een dergelijk product zomaar beschikbaar te stellen in de supermarkt. Zou dit niet eerder een plaats moeten hebben in de apotheek?

Omega 3 en 6

De onverzadigde vetten in margarine betreffen vooral omega 6 waarvan we al veel binnenkrijgen via allerlei producten. Gevolg hiervan is dat de verhouding omega 6 en omega 3 vetzuren die we binnenkrijgen flink verstoord is.

Onderzoeken wijzen aan dat te veel omega 6 in het lichaam bepaalde ontstekingsmechanismen in het lichaam in werking kan zetten bij mensen die hier gevoelig voor zijn. Daarnaast vraagt de vertering van beide omega’s dezelfde enzymen; teveel omega 6 in het lichaam staat de vertering van omega 3 in de weg.

In een later blog zal ik meer vertellen over de verschillende omega’s.

Nog wat leuke weetjes over roomboter:

  • De naam roomboter is eigenlijk een pleonasme omdat boter altijd van room wordt gemaakt. Deze naam is ontstaan door de behoefte om de echte boter te onderscheiden van de margarines
  • De productnaam van boter is beschermd; het Engelse peanut butter wordt daarom ook niet vertaald als pindaboter :-)

Ik kies dus voor roomboter als ik boter wil gebruiken en zorg verder voor veel variatie in de vetten die ik eet. Ik varieer bijvoorbeeld ook veel met de soorten olieen die ik gebruik.

11

6 Reacties

  1. Henk Bilderbeek

    Het is leuk om tegenwoordig dit soort informatie te lezen, omdat we meer en meer over onze voeding te weten komen. Gisteren Scharon Dijksma (staatssecretaris economische zaken) gezien bij P en W, over de voedselfraude. Geweldige informatie. Kortom, weet wat je eet.
    Ga zo door Nanja

    • Nanja

      Hoi Henk,
      Dank voor je reactie. Helemaal met je eens, het blijkt gewoon dat we zelf goed moeten nadenken wat we wel en niet eten… We leven maar 1 keer.
      Groeten,
      Nanja

  2. Marga Merks - van Boort

    Hoi Nanja,

    Nieuwsgierigheid wint… En toch de tijd genomen jouw verhaal over boter en margarine te lezen. Gek…Een diëtiste die ik afgelopen maandagavond sprak, had het over heel andere vergelijkingen…
    Isa, onze dochter heeft diabetes sinds anderhalf jaar. Voor haar zijn niet alleen de koolhydraten in voeding belangrijk, maar zo ook (verzadigde) vetten, omdat voor haar op latere leeftijd die vetten een rol kunnen gaan spelen. Maandag is ons geadviseerd toch de margarine te kiezen boven de roomboter, omdat er tegenwoordig in veel voeding al een teveel aan vet zit…
    Interessant.. Ik ga er meer over lezen!
    Hartelijke groeten,
    Marga

    • Nanja

      Hoi Marga,

      Lastig he tegenstrijdige adviezen? Je kan er echt heel erg de weg van kwijt raken…

      Mensen met diabetes hebben een groter risico op hart en vaatziekten en daarom adviseert de diëtiste denk ik de margarine ipv de roomboter. De rol van verzadigde vetten bij het ontwikkelen van hart- en vaatziekten staat echter meer en meer ter discussie, maar conclusies kunnen daar ook nog niet uit getrokken worden. Ik ben zelf echt een voorstander van onbewerkte producten, naar mijn mening herkent ons lichaam dat als voedsel en kan het daar het meeste mee. Misschien is het voor Isa een goed idee om te zoeken naar een alternatief, bijvoorbeeld een produkt op basis van olijfolie, wellicht via biologisch bommel? Ik praat er graag een keer met je over!

      Groetjes,

      Nanja

  3. Lina

    Dag Nanja,

    Ik gebruik graag roomboter maar die is altijd zo hard en niet goed smeerbaar.
    Kan me herinneren dat wij thuis vroeger roomboter niet in de koeling hadden maar in de kast of kelder.
    Weet jij daar een oplossing voor?

    Dank en groet,
    Lina

    • Nanja

      Hoi Lina,
      Het lastige aan roomboter is inderdaad dat deze uit de koelkast minder goed smeerbaar is. Oplossing zou je kunnen vinden in een ‘koele’ plek buiten de koelkast. Ik merk ook dat de ene roomboter beter smeerbaar is dan de andere. Bijvoorbeeld de Demeter roomboter (Ekoplaza of andere natuurwinkel) is beter smeerbaar. Misschien is dat een goed alternatief?
      Groetjes,
      Nanja

Wat vind jij?

x

Mis geen enkel blog van mij en schrijf je nu in!